Saturday, July 22, 2017

Κοτζιάς: Σχέδιο υπονόμευσης του Κυπριακού από τον Άιντε


Δριμεία επίθεση στον ειδικό διαμεσολαβητή του ΟΗΕ Εσπεν Μπαρθ Άιντε, εξαπολύει ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς στην πρώτη του συνέντευξη μετά τις​ διαπραγματεύσεις του Κραν Μοντανά, την οποία παραχώρησε από κοινού στη​«Νέα Σελίδα» και στον «Φιλελεύθερο» της Κύπρου.

Ο υπουργός Εξωτερικών χρεώνει στον ειδικό διαμεσολαβητή προσπάθεια υπονόμευσης των συνομιλιών για το Κυπριακό, αποκαλύπτοντας μάλιστα ότι ο κ. Άιντε πραγματοποίησε μυστικές συναντήσεις με σκοπό να διασπάσει την κοινή στρατηγική Αθήνας και Λευκωσίας.
«...Στις επισκέψεις του στην Ελλάδα ο κ. Άιντε συναντιόταν εν κρυπτώ με επιχειρηματίες -γιατί άραγε;- που, όπως φάνηκε, συνδέονται με συγκεκριμένους διεθνείς παράγοντες και επιλογές για το Κυπριακό. Σε αυτές τις συναντήσεις ήταν παρόντες και ορισμένοι από τους δημοσιογράφους που αρέσκονται να με υβρίζουν προσωπικά και προσπαθούν να αμαυρώσουν την κοινή προσπάθεια της ελληνικής και της κυπριακής κυβέρνησης. Δεύτερον, ότι μας πήγε ο κ. Άιντε σε αυτή τη φάση της διαπραγμάτευσης χωρίς να έχει κάνει ο ίδιος επαρκή προεργασία. Τρίτον, του επιτρέψαμε να λέει για μεγάλο χρονικό διάστημα πολλαπλά ψέματα. Του τα κατέδειξα ένα προς ένα στην ίδια τη Διάσκεψη. Το γνώριζε ότι έλεγε ψέματα, αλλά δεν τον πείραζε ότι πιανόταν στα πράσα. Ευτυχώς, υποχρεώθηκε σε αναδίπλωση όταν προσπάθησε να εμφανίσει σε έγγραφό τις δικές του θέσεις ως δικές μας. Φοβάμαι ότι συνεχίζει αυτή του την τακτική και μετά την Ελβετία», σημειώνει ο κ. Κοτζιάς.

Για την κλιμάκωση της έντασης στην κυπριακή ΑΟΖ με ευθύνη της Άγκυρας, ο Έλληνας ΥΠΕΞ συστήνει ψυχραιμία και αυτοσυγκράτηση, δεν κρύβει, ωστόσο, την ανησυχία του ότι «οι προκλήσεις της Τουρκίας μπορούν εύκολα να οδηγήσουν σε λάθη και ατυχήματα».
Άιντε: Υπήρξε κρίση εμπιστοσύνης στο Κραν Μοντανά
Στο πολύωρο δείπνο της 6ης Ιουλίου, που συνεχίστηκε μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής, «όλοι στο δωμάτιο καταλάβαιναν ότι αυτό δεν οδηγούσε κάπου. Υπήρχε επιδείνωση της εμπιστοσύνης. Το κλίμα, ο τόνος, ο τρόπος, που μιλούσαν οι άνθρωποι μεταξύ τους και για τους άλλους, δεν ταίριαζε σε ανθρώπους που επρόκειτο να ενωθούν», υποστηρίζει ο ειδικός σύμβουλος του γ.γ. του ΟΗΕ, Έσπεν Άιντε, ο οποίος την Δευτέρα θα έχει χωριστές συναντήσεις με τον Πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Αναστασιάδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί.
Σε συνέντευξη στο ΚΥΠΕ από την Νέα Υόρκη, ο κ. Άιντε προβάλει την εκδοχή ότι αυτό που εμπόδισε τη λύση στις συνομιλίες του Κυπριακού στο Κραν Μοντανά, «δεν είναι το τι θα μπορούσε να είναι το τελικό αποτέλεσμα, αλλά η αδυναμία να φτάσουμε σε αυτό το τελικό αποτέλεσμα». Κάνει λόγο για «μια συλλογική αποτυχία», η οποία - υποστηρίζει – «συμπεριλαμβάνει όλους όσοι ήταν εκεί». Αν κάτι αποτύχει, προσθέτει, «όλοι πρέπει να σκεφτούν τι έπρεπε να κάνω για να το βελτιώσω, αντί να τρέχω και να πω ότι όλοι οι άλλοι έκαναν τα λάθη».
Σχετικά με το ακανθώδες ζήτημα της κατάργησης του ισχύοντος συστήματος εγγυήσεων, όπως οριζόταν στις Συνθήκες του 1960, οι οποίες εγκαθίδρυσαν την Κυπριακή Δημοκρατία, ο κ. Άιντε ανέφερε ότι τα πράγματα κινούνταν προς μια «σημαντική πρόοδο (breakthrough) στις εγγυήσεις, αλλά εξακολουθούσαν να υπάρχουν τα εκκρεμή ζητήματα για τα στρατεύματα». «Μεταξύ της ρήτρας “λήξη της ισχύος” και της αναθεώρησής της διαχρονικά, δεν είχαμε ακόμα την τελική συμφωνία», είπε.
Δήλωσε επίσης ότι υπήρχαν κάποια «πολύ σημαντικά και πολύ εποικοδομητικά ανοίγματα από την ελληνοκυπριακή πλευρά και τον κ. Αναστασιάδη στις εσωτερικές πτυχές του Κυπριακού, τα οποία παρουσιάστηκαν εντός του πλαισίου να ικανοποιείτο κι αυτός σε άλλα θέματα.
Απαντώντας σε ερωτήσεις, είπε ότι στο πολύωρο δείπνο της 6ης Ιουλίου, που συνεχίστηκε μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής, «όλοι στο δωμάτιο καταλάβαιναν ότι αυτό δεν οδηγούσε κάπου. Υπήρχε επιδείνωση της εμπιστοσύνης ... Το κλίμα, ο τόνος, ο τρόπος που μιλούσαν οι άνθρωποι μεταξύ τους και για τους άλλους, δεν ταίριαζε σε ανθρώπους που επρόκειτο να ενωθούν».
O κ. Άινταε αναφέρθηκε σε μία συμφωνία πακέτο και μίλησε για έξι στρατηγικά θέματα που αφορούσαν την αντικατάσταση της Συνθήκης Εγγυήσεων από έναν μηχανισμό εφαρμογής, το μέλλον των στρατευμάτων, την εκ περιτροπής προεδρία, το μέλλον μιας «ιδιαίτερης τοποθεσίας» -όπως το περιγράφει, εννοώντας τη Μόρφου- το καθεστώς του περιουσιακού και την ισοδύναμη ή ειδική μεταχείριση των Τούρκων υπηκόων.
«Αν είχαμε απαντήσει αυτά τα ερωτήματα, θα μπορούσαμε να είμαστε πέραν από το σημείο μη επιστροφής», παραδέχτηκε.
Haffpost .gr

ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΜΕΝΗ ΟΛΗ Η ΕΛΛΑΔΑ! ΒΑΦΤΗΚΕ ΜΕ ΑΙΜΑ Η ΑΣΦΑΛΤΟΣ – ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ (ΕΙΚΟΝΕΣ)


Θανατηφόρο τροχαίο με θύματα ομάδα νέων σημειώθηκε στην Κύμη με τις πρώτες πληροφορίες να κάνουν λόγο για τρεις νεκρούς και δύο σοβαρά τραυματίες.

Μία πανέμορφη κοπέλα, μόλις 26 ετών και δύο άνδρες ηλικίας 30 και 38 άφησαν την τελευταία πνοή τους στο τροχαίο δυστύχημα που έγινε το πρωί. Το 26χρονο κορίτσι ήταν αρραβωνιαστικιά του οδηγού, ηλικίας 31 ετών, ο οποίος δίνει τη δική του μάχη στο νοσοκομείο μετά το τροχαίο. Στο Γενικό Νοσοκομείο Χαλκίδας νοσηλεύεται επίσης, ο ηλικίας 31 ετών συνοδηγός του αυτοκινήτου.
Μεταξύ των νεκρών και η αρραβωνιαστικιά του οδηγού, ο οποίος έχει τραυματιστεί πολύ σοβαρά και διακομίζεται εσπευσμένα σε νοσοκομείο της Αθήνας.
Δεν έχει προσδιοριστεί ακόμα η ώρα του τραγικού συμβάντος, ενώ η αστυνομία ενημερώθηκε λίγο μετά τις 8:00′ το πρωί του Σαββάτου.
Οι πληροφορίες λένε ότι η 5μελης παρέα επέστρεφε από διασκέδαση.
Στο σημείο έσπευσαν πυροσβέστες από τον σταθμό της Κύμης με 3 οχήματα και 6 άνδρες, οι οποίοι ανέσυραν από τον γκρεμό, νεκρούς και τραυματίες.
Μία πανέμορφη κοπέλα, μόλις 26 ετών και δύο άνδρες ηλικίας 30 και 38 άφησαν την τελευταία πνοή τους στο τροχαίο δυστύχημα που έγινε το πρωί. Το 26χρονο κορίτσι ήταν αρραβωνιαστικιά του οδηγού, ηλικίας 31 ετών, ο οποίος δίνει τη δική του μάχη στο νοσοκομείο μετά το τροχαίο. Στο Γενικό Νοσοκομείο Χαλκίδας νοσηλεύεται επίσης, ο ηλικίας 31 ετών συνοδηγός του αυτοκινήτου.
ZOOM1
ZOOM2
ZOOM3
Στο πένθος έχει βυθιστεί όλη η Κύμη. Η ανάρτηση που έκανε στο Facebook ο αντιδήμαρχος Κύμης – Αλιβερίου, Αλέξανδρος Θεοδώρου, «κλείνει» μέσα της το θρήνο που έχει απλωθεί στην περιοχή μετά το δυστύχημα.
20228345_10155570368599660_5045027273903582238_n
«Η Κύμη σήμερα ΠΕΝΘΕΙ!!! ΘΡΗΝΕΙ το χαμό τριών νέων ανθρώπων που τραυματίστηκαν θανάσιμα σε τροχαίο σήμερα το πρωί. Δεν υπάρχουν λόγια να περιγράψει κανείς την τραγικότητα της κατάστασης. Τρείς νέοι άνθρωποι, φίλοι και οι τρεις, οι δύο συντοπίτες μας, έφυγαν από τη ζωή σήμερα το πρωί, βυθίζοντας στο πένθος όλη την τοπική κοινωνία. Καλό σας ταξίδι… Θα σας θυμόμαστε πάντα. Θερμά συλλυπητήρια στις οικογένειες των θανούντων. Κουράγιο, δύναμη και γρήγορη ανάρρωση στους άλλους δύο νέους –φίλους συντοπίτες μας που νοσηλεύονται τραυματισμένοι στο Νοσοκομείο. Εύχομαι να είναι αυτό το τελευταίο τροχαίο που γίνεται στην περιοχή μας αιτία να φύγουν από κοντά μας αγαπημένα μας πρόσωπα…»
kimi2
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, όλα συνέβησαν το πρωί του Σαββάτου. Στο αυτοκίνητο, ένα Jeep Wrangler, επέβαινε μια παρέα πέντε παιδιών, τέσσερις άνδρες και μια γυναίκα, ηλικίας από 25 – 37 ετών περίπου, όλοι κάτοικοι Κύμης.
kimi1
Ο οδηγός έχασε, για άγνωστους λόγους μέχρι στιγμής, τον έλεγχο και αφού χτύπησε στο κράσπεδο, το τζιπ βγήκε εκτός δρόμου. Μάλιστα, πληροφορίες αναφέρουν ότι το τζιπ έκανε τούμπα στον αέρα και έπεσε, από ύψος περίπου πέντε μέτρων στην ακτή της θάλασσας, με το πίσω μέρος. Οι τρεις επιβάτες που κάθονταν πίσω βρήκαν τραγικό θάνατο. Ο οδηγός και ο συνοδηγός τραυματίστηκαν πολύ σοβαρά.
xtroxaio_stomio2.jpg.pagespeed.ic_.08zv6_bHYG1
Το τραγικό παιχνίδι της μοίρας για τον οδγηγό είναι ότι εκείνος δίνει μάχη για τη ζωή του διακομίζεται εσπευσμένα σε νοσοκομείο της Αθήνας ενώ ανάμεσα στους νεκρούς είναι η μοναδική γυναίκα – επιβάτης, η οποία ήταν αρραβωνιαστικιά του.
Δεν έχει προσδιοριστει ακόμα η ώρα του τραγικού συμβάντος. Η αστυνομία ενημερώθηκε λίγο μετά τις 8:00 το πρωί του Σαββάτου. Στο σημείο έσπευσαν πυροσβέστες από τον σταθμό της Κύμης με 3 οχήματα και 6 άνδρες, οι οποίοι ανέσυραν από τον γκρεμό, νεκρούς και τραυματίες.
kimi3
Οι πληροφορίες λένε ότι η παρέα επέστρεφε από διασκέδαση. Το κακό μαντάτο έπεσε σαν βόμβα το πρωί στην τοπική κοινωνία της Κύμης, βυθίζοντας στο πένθος όλη την περιοχή, αφού και οι πέντε επιβάτες του μοιραίου τζιπ, είναι από την Κύμη.
ΠΗΓΗ: eviazoom.gr, tvstar.gr, eviakosmos.gr

Το μοντέλο,η Μίλαν και ο ποδοσφαιριστής


Το διάσημο μοντέλο Claudia Romani, συνεχίζει τις φωτογραφίσεις στο αγαπημένο της Μαϊάμι και πάντα δίνει τον καλύτερο της εαυτό. 
Αυτή τη φορά πήρε τον σύντροφό της Christopher Johns, έβαλε το λευκό μικροσκοπικό μπικίνι της και μια φανέλα της αγαπημένης της ομάδας, της Μίλαν, και έπαιξαν μαζί ποδόσφαιρο στην αμμουδιά.
Η Ιταλίδα, πήρε τις γνωστές σέξι πόζες, που την καθιέρωσαν και την έκαναν να κατακτήσει τις καρδιές των θαυμαστών της, ποδοσφαιρόφιλων ή μη.
Η Claudia, εντυπωσίασε με τις επιδόσεις της στο άθλημα και όταν κουράστηκε ο σύντροφός της την πήρε αγκαλιά και έφυγαν για το beach bar της παραλίας.


romani4






Friday, July 21, 2017

ΠΕΡΙ ΠΑΤΡΗΣ. Κύπρος 1974: Ένας Τούρκος λοχίας θυμάται... (φωτογραφίες)

Αυτόπτης μάρτυρας Μουσταφά Ονγκάν (Ομαδάρχης)

Γεννήθηκα στο χωριό Άκντεμις (...) στις 16 Μαρτίου του 1953. Το Μάρτιο του 1974 κατατάχτηκα στον τουρκικό στρατό με την κλάση 53/1. (...) Επισήμως ήμουν δεκανέας όμως κατά την θητεία μου είχα αναλάβει καθήκοντα λοχία.

Είμαι καρδιοπαθής. Υποβλήθηκα πρόσφατα σε εγχείρηση ανοικτής καρδιάς και έχω ακόμη σοβαρά προβλήματα υγείας. Παρακαλώ να με συγχωρέσετε που δεν μπορώ να περιγράψω με λεπτομέρειες τα γεγονότα που έζησα στην Κύπρο. Θα σας διηγηθώ σύντομα κάποια πράγματα, γιατί δεν κάνει να συγκινούμαι...


Τον Ιούλιο του 1974 υπηρετούσα στην Άγκυρα. Ένα απόγευμα μάς ανακοίνωσαν ότι θα συμμετείχαμε τάχα σε κάποια νατοϊκή άσκηση. Όπως μας είπαν, η μονάδα μας έπρεπε να μετακινηθεί. Έτσι νομίζοντας ότι πηγαίναμε σε άσκηση, μεταφερθήκαμε στο λιμάνι της Μερσίνας, νότια παράλια της Τουρκίας. Εκεί μας μάζεψαν οι ανώτεροί μας και μόνο τότε μας αποκάλυψαν ότι θα πάμε να “σώσουμε” την Κύπρο. Έπειτα μας επιβίβασαν μαζί με τα άρματα μάχης και τον υπόλοιπο εξοπλισμό σ' ένα πλοίο και αμέσως μας έστειλαν στο νησί. Ήμασταν περίπου 500-600 άτομα. Εγώ ήμουν υπεύθυνος ενός αντιαεροπορικού ερπυστριοφόρου, που μπορούσε να χτυπήσει στόχο εν κινήσει. Επειδή είχα αποστηθίσει τον αριθμό του τανκ, τον θυμάμαι ακόμη και τώρα. Ήταν το υπ' αριθμόν 23 ερπυστριοφόρο της μοίρας, με στρατιωτικό αριθμό κυκλοφορίας 189820. Υπό τις διαταγές μου είχα έντεκα άτομα.

(...) Στην Κύπρο πήγα απ' την αρχή της εισβολής και παρέμεινα εκεί για περίπου 3-5 μήνες. Αυτά που έζησα και είδα ακόμη και σήμερα μου φέρνουν εφιάλτες...




Μόλις φτάσαμε στην Κυρήνεια, οι Έλληνες μαχητές μάς έκαναν να ζήσουμε στιγμές αγωνίας. Σύμφωνα με το σχέδιο, έπρεπε να ενωθούμε με τις μονάδες της Ταξιαρχίας Αλεξιπτωτιστών της Καισαρείας, που έπεσαν με αλεξίπτωτα πίσω από τον Πενταδάκτυλο. Απ' ό,τι ακούσαμε, οι αλεξιπτωτιστές και οι καταδρομείς είχαν πολλές απώλειες. Εμείς, μόνο μετά την αεραπόβαση, τη σταθεροποίηση και την προώθηση των καταδρομέων και των αλεξιπτωτιστών προς τον Πενταδάκτυλο, νιώσαμε ασφαλείς. Μέχρι να μας καλύψουν οι καταδρομείς επικρατούσε ένα χάος. Κανένας δεν ήξερε τι έκανε και που πήγαινε. Μερικοί από εμάς έκλαιγαν και άλλοι τρέπονταν σε άτακτη φυγή. Όλη η περιοχή έμοιαζε με κόλαση. Η πείνα, η δίψα, η ψυχολογική ένταση ήταν ανυπόφορες. Πρώτη φορά βρέθηκα τόσο κοντά στο θάνατο και πρώτη φορά συνειδητοποίησα την αξία της ζωής.

Αργότερα, όταν είχαμε πλέον διαφύγει τον κίνδυνο και οι Έλληνες μαχητές αποσύρθηκαν από τον Πενταδάκτυλο και κατέφυγαν σε νοτιότερες περιοχές αρχίσαμε τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στα γύρω χωριά. Κατά την πραγματοποίηση αυτών των επιχειρήσεων, που έμειναν γνωστές με το όνομα “Επιχειρήσεις Σκούπα”, στην ουσία ο τουρκικός στρατός και οι Τουρκοκύπριοι Μουτζαχίντ δεν έκαναν τίποτε άλλο από το να λεηλατούν τις περιουσίες των Ελληνοκυπρίων, να βιάζουν γυναίκες και μικρά κορίτσια, να δολοφονούν αμάχους, ακόμη και μικρά παιδιά. Εδώ δεν ίσχυαν οι διεθνείς συμβάσεις και οι κανόνες του πολέμου. Οι συμμορίες των Μουτζαχίντ, που υποτίθεται πως ήταν υπό τις διαταγές των αξιωματικών του τουρκικού στρατού, ήταν αυτοί που είχαν το γενικό πρόσταγμα και αποφάσιζαν για όλα. Το τραγικό σε αυτή την υπόθεση είναι πως παρίσταναν τους ήρωες και νόμιζαν ότι επιτελούν εθνικό και θεάρεστο έργο. Αυτοί αποφάσιζαν και για τις ομαδικές εκτελέσεις των αιχμαλώτων. Έλεγαν γεμάτοι κυνισμό: “Τι να τους κάνουμε; Αν δεν τους σκοτώσουμε, θα έχουμε να τους ταϊζουμε”.

Στο χωριό Μόρα, (Μέριτς), κοντά στην Λευκωσία, εκτελέστηκαν ομαδικά, δηλαδή δολοφονήθηκαν 100 περίπου Ελληνοκύπριοι. Ήταν κάτοικοι του χωριού και άλλοι που κατέφυγαν εκεί από τις γύρω περιοχές. Μεταξύ των ανθρώπων που σκοτώθηκαν στην προσπάθεια τους να ξεφύγουν από τις εξόδους του χωριού υπήρχαν ηλικιωμένοι, γυναίκες και παιδιά. Μετά την απάνθρωπη εκείνη σφαγή, τα πτώματα έμειναν άταφα για περίπου μία εβδομάδα. Με τη ζέστη που επικρατούσε (βρισκόμασταν στην καρδιά του καλοκαιριού) η έκθεση τους στον ήλιο δημιουργούσε κινδύνους για την υγεία μας. Στην ατμόσφαιρα υπήρχε μια έντονη μυρωδιά. Μεγάλες μαύρες μύγες ήρθανε κατά σμήνη στην περιοχή και οι στρατιώτες άρχισαν να υποφέρουν από ναυτία, διάρροιες και εμετούς. Μετά από αυτά οι διοικητές μας, που φοβήθηκαν ότι τα μικρόβια θα προκαλούσαν επιδημίες, έδωσαν εντολή να ταφούν τα πτώματα. Την εκτέλεση της εντολής την αναλάβαμε εγώ και ο συστρατιώτης μου, ο Σεβκέτ Αβτσίογλου, που έτυχε να είναι και συμπατριώτης μου. Εγώ ήξερα να χειρίζομαι σκαπτικά μηχανήματα και μπουλντόζες. Γι' αυτό με όρισαν υπεύθυνο της ταφής των πτωμάτων. Με μία μπουλντόζα, που μας δόθηκε γι αυτόν τον σκοπό, ανοίξαμε ένα μεγάλο λάκκο και πετάξαμε μέσα τα νεκρά διαμελισμένα σώματα, που βρίσκονταν σε προχωρημένη σήψη. Μη με ρωτάτε πως μαζέψαμε τα πτώματα και πως τα βάλαμε στον λάκκο. Ο Σεβκέτ Αβτσίογλου είναι αυτόπτης μάρτυρας και μπορεί να επιβεβαιώσει το γεγονός αυτό της σφαγής και της ομαδικής ταφής των θυμάτων του χωριού Μόρα. Ο ομαδικός τάφος βρίσκεται λίγο έξω από το χωριό, κοντά σε ένα ρέμα. Ακόμα θυμάμαι πάρα πολύ καλά αυτό το μέρος. Θα μπορούσα να πάω ακόμη και σήμερα και αν χρειαστεί να το εντοπίσω. Εκεί, μέσα σε αυτό τον ομαδικό τάφο, υπάρχουν εκατό περίπου άνθρωποι, για τους οποίους δεν γνωρίζει κανείς τίποτα.



Από τους Ελληνοκυπρίους που πιάναμε αιχμαλώτους αλλά και του από αυτούς που σκοτώναμε στον δρόμο παίρναμε ό,τι πολύτιμο είχανε πάνω τους, λεφτά και χρυσαφικά. Ειδικά οι διοικητές μας ήταν αυτοί που, όταν γύρισαν πίσω στην Τουρκία από την “Επιχείρηση Ειρήνη” στην Κύπρο, ήταν πλούσιοι. Αυτοί ήταν που διέπραξαν τα περισσότερα εγκλήματα και τις περισσότερες λεηλασίες.

Ο πόλεμος αποκτηνώνει τους ανθρώπους.Ένας ψηλός μελαχρινός υπολοχαγός, που δήλωνε ότι καταγόταν από την κωμόπολη Μπαμπά Εσκιλί της Θράκης, ενώ κάποιοι λέγανε ότι ήταν στην πραγματικότητα από τα Άδανα, βιάσε μία μικρή Ελληνοκύπρια 13-14 χρονών. Βρισκόμασταν στην βιομηχανική περιοχή της Λευκωσίας. Το κορίτσι όταν είδε τις διαθέσεις του, άρχισε να ουρλίαζει τρομαγμένο. Ένας Κούρδος συστρατιώτης μας από την Ούρφα, ο Μεχμέτ Ντεμίρ, που μιλούσε με δυσκολία τα τουρκικά, μπαίνοντας στην μέση παρακάλεσε τον υπολοχαγό να μην πειράξει τη μικρή. Εκείνος όμως δεν άκουγε κανέναν. Ο Μεχμέτ, ένας άνθρωπος αγνός, λαϊκός, δεν του το συγχώρεσε ποτέ. Με την πρώτη ευκαιρία, όταν βρέθηκαν μόνοι τους σε κάποια περιπολία, τον πυροβόλησε και τον σκότωσε. Αργότερα, στην αναφορά που έδωσε στους ανωτέρους μας, ισχυρίστηκε ότι ο υπολοχαγός σκοτώθηκε σε ενέδρα των Ελληνοκυπρίων.

“Και Τουρκοκύπριοι έπεσαν θύματα του τουρκικού στρατού και των παρακρατικών κατά την εισβολή”

Κατά την περίοδο της εισβολής είχαν και οι Τουρκοκύπριοι το μερίδιο τους στις ταπεινώσεις και τους εξευτελισμούς από τον τουρκικό στρατό και τους παρακρατικούς. Θα αναφέρω ένα περιστατικό: Έξω από το χωριό Μόρα είδαμε δύο νεαρές κοπέλες που βάδιζαν μόνες τους. Εμείς τις συλλάβαμε, όπως είχαμε εντολή να κάνουμε με όποιον κυκλοφορούσε στην περιοχή. ΄Όπως μας είπαν οι ίδιες οι κοπέλες, ήταν Τουρκοκύπριες. Ακολουθώντας την τυπική διαδικασία, τις παραδώσαμε στους ανωτέρους μας. Αργότερα ακούσαμε ότι τις βίασαν οι ίδιοι οι διοικητές μας.

Μία από τις φρικτότερες αναμνήσεις μου από εκείνη την περίοδο είναι η εξής: Σ' ένα αγρόκτημα κοντά στην παλιά πόλη της Λευκωσίας βρήκαμε κρυμμένο μέσα σ' ένα στάβλο έναν άοπλο νεαρό Ελληνοκύπριο. Ήταν 20 έως 23 χρονών. Οι Μουτζαχίντ, σε συνεργασία με τους επικεφαλής μας, αφού βασάνισαν τον νεαρό με τον πλέον απάνθρωπο τρόπο, τον δολοφόνησαν εν ψυχρώ. Αυτό το γεγονός ήταν καθοριστικής σημασίας για εμένα. Ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Η καρδιά μου ράγισε από αυτή την κτηνωδία και σκέφτηκα πως οι δήθεν ελευθερωτές, αυτοί που βρίσκονταν στην Κύπρο τάχα για την ειρήνη, ήταν στην πραγματικότητα τέρατα.

Αλήθεια τίποτα το ανθρώπινο δεν έβρισκα στις πράξεις τους.

Προς το παρόν αυτά μόνο μπορώ να σας πω. Αν μου το επιτρέψει η υγεία μου στο μέλλον και αν υπάρξει εγγύηση για την ζωή μου, θα μπορέσω να σας διηγηθώ με λεπτομέρειες όσα έζησα στην Κύπρο. 




- Ο Ρόνι Αλάσορ αναφέρει στο σημείωμα που συνοδεύει την μαρτυρία του Ονγκάν: Η αφήγηση αυτή του Μοσταφά Ονγκάν έγινε σε κάποια πόλη της Γερμανίας, όπου ζούσε ως πολιτικός πρόσφυγας και πρωτοδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ozour Politika, που εκδίδεται και κυκλοφορεί στην Ευρώπη. Μετά την δημοσίευση της αφήγησης αυτής ο Ονγκάν δέχθηκε απειλές για την ζωή του από ακροδεξιές τουρκικές οργανώσεις. Στην συνέχεια η γερμανική κυβέρνηση αποφάσισε να τον απελάσει μαζί με την οικογένεια του στην Τουρκία. Έκτοτε ο Μουσταφά Ονγκάν εξαφάνισε τα ίχνη του. 

Η οικογένεια του τελικά απελάθηκε στην Τουρκία και αυτή την στιγμή ίσως βρίσκεται σε κίνδυνο. Όταν ετοιμαζόταν η έκδοση αυτού του βιβλίου προσπάθησα να έρθω σε επαφή μαζί του για να εμπλουτίσω την αρχική του μαρτυρία σχετικά με την συμμετοχή του στις επιχειρήσεις στην Κύπρο. Δεν κατέστη δυνατό να εντοπίσω τα ίχνη του. Επειδή δεν είχα την ευκαιρία να συναντηθώ με τον μάρτυρα, αναγκάστηκα να χρησιμοποιήσω τις πληροφορίες που μου έδωσε κατά την διάρκεια της πρώτης μας συνάντησης, που έγινε λίγες μέρες μετά την εγχείρηση ανοικτής καρδιάς που είχε υποβληθεί. Ελπίζω να είναι καλά εκεί που βρίσκεται.

Κωστής Χριστοδούλου
________

Ο Κούρδος δημοσιογράφος, Ρόνι Αλάσορ γεννήθηκε στο χωριό Γκιοβεντίκ, της επαρχίας Χινίς του Ερζερούμ. Ένα τόπο ιστορικό αφού, όπως αναφέρει στο βιβλίο του “Διαταγή: Εκτελέστε τους αιχμαλώτους” που κυκλοφόρησε και στα Ελληνικά από τις εκδόσεις Καστανιώτη, σε αυτόν ζούσαν οι Αρμένιοι πριν την γενοκτονία του 1915.

“Τα χρόνια που ακολούθησαν μετά την γενοκτονία των Αρμενίων το Χινίς αποτέλεσε τόπο εξορίας και εξολόθρευσης των Ελλήνων του Πόντου. (...) Και παρ' ότι πέρασαν πολλά χρόνια από την γενοκτονία των Αρμενίων και των Ποντίων, οι μνήμες είναι ακόμη ζωντανές μέσα από τις αφηγήσεις των πατεράδων και των παππούδων μας”.

Ο Ρόνι μεγάλωσε με τις μαρτυρίες ενός συγχωριανού του που πολέμησε στην “απελευθέρωση” της Κύπρου και τα δημοσιεύματα των τουρκικών εφημερίδων. Χρόνια μετά, όταν το 1980 λόγω του πραξικοπήματος διέφυγε στο εξωτερικό, άρχισε μεταξύ άλλων να ψάχνει την αλήθεια για το τι πραγματικά συνέβη στην Κύπρο.

Ταξίδευσε αρκετά και συγκέντρωσε μαρτυρίες από Τούρκους στρατιώτες που έλαβαν μέρος στην εισβολή. Τις συγκέντρωσε και το 1999 τις συμπεριέλαβε στο βιβλίο του “Διαταγή: Εκτελέστε τους αιχμάλωτους (το 2001 κυκλοφόρησε και στα Ελληνικά από τις Εκδόσεις Καστανιώτη). Από εκεί είναι η μαρτυρία του δεκανέα Μουσταφά Ονγκάν.


«Γιαγιά, σώσε μας!» Η αλύγιστη κυρά της Λαπήθου που έκρυψε 12 στρατιώτες από τους Τούρκους το 1974. Υπέστη φρικτά βασανιστήρια αλλά δεν αποκάλυψε τίποτα (βίντεο)...

Σην άνιση μάχη της Λαπήθου στις 6 Αυγούστου 1974, δώδεκα στρατιώτες αποκόπηκαν και έμειναν εγκλωβισμένοι πίσω από τις εχθρικές γραμμές.  Αυτούς τους 12 στρατιώτες εντόπισε η κυρία Ευφροσύνη Προεστού και τους φρόνισε για έναν μήνα. Τρεις από αυτούς ανήκαν στο 256 Τάγμα Πεζικού και οι άλλοι εννιά στο 286 Μηχανοκίνητο Τάγμα Πεζικού. Όλοι τους κατάγονταν από περιοχές εκτός της επαρχίας Κερύνειας και δεν γνώριζαν τη Λάπηθο. Η κυρά Φροσύνη που τους βρήκε, στάθηκε δίπλα τους σαν μάνα. Τους έκρυψε, τους τάισε. Εκείνο τον Αύγουστο, απέκτησε άλλα δώδεκα παιδιά: τους Πανίκο Παραλιμνίτη, Κώστα Καστελλανή, Γιώργο Χριστοφή, Στέλιο Θεοδούλου, Κούλλη Κυριάκου, Νίκο Παπαναστασίου, Παύλο Νικολάου, Ανδρέα Γρηγορίου και Νίκο Νικολάου, Πολύκαρπο Πέτρου, Αντώνη Φιλίππου και Γιώργο Παπανικολάου. Η μαρτυρία Η Κυρά της Λαπήθου, Ευφροσύνη Προεστού... 
Στις 6 του Αυγούστου από τις 3.00 π.μ. άρχισαν οι εκρήξεις… Κατά τις 11.00 π.μ. ήρθαν δώδεκα παιδιά μέσα στο σπίτι μου. «Γιαγιά, σώσε μας». Τους είπα: «Πού να σας βάλω, γιε μου!». Εράγισεν η καρδιά μου. Εκρούζαν τα δέντρα, εσκοτείνιαζεν η Λάπηθος· ενόμιζες ότι εχαλούσαν τα βουνά, φωδκιές, εκρήξεις… Ήταν όλοι δεκαοκτώ χρονών. Τους είπα: «Γιε μου, αν θα γλυτώσετε έχει ένα υπόγειο λαγούμι εδώ δίπλα· εκεί να κρυφτείτε». Το στόμα του λαγουμιού ήταν σαν το τζάμι της τηλεόρασης. Εμπήκαν εκεί μέσα… Η Λάπηθος έπηξε από το στρατό. Εγώ έκαμνα πίττες στη σάτζιη, έβαζα σε μια τσάντα ό,τι άλλο είχα και τα έβαζα σ’ έναν καλαμιώνα… Στις 8 Αυγούστου ήρθαν οι Τούρκοι στο σπίτι μου· μπήκαν μέσα δεκαπέντε Τούρκοι με κάσκες. Ήμουν μάμμη σαράντα χρόνια μέσα σε χωριά τούρκικα. Ήξερα τούρκικα. Μου λέει: «Όλοι έφυγαν, εσύ γιατί δεν έφυγες, κοκκώνα;». Εσκέφτηκα τα δώδεκα παιδιά που ήταν στο λαγούμι. Του λέω: «Άκουσα εις το ράδιο ότι εν να έρτει ο τουρκικός στρατός να φέρει την ειρήνη και την έκκληση να μείνουν ούλλοι οι Έλληνες στα σπίθκια τους. Όπου θέλετε, γιε μου, εγώ πάω, αλλά να σας παρακαλέσω να με αφήσετε σπίτι μου τζιαι εν να ‘ρτουν οι κόρες μου να με πάρουν». Αυτόν που με ρώτησε τον ήξερα· τον είχα γεννήσει εγώ. «Φεύγουμε», λέει στους άλλους. Εκείνος έκοψε πίσω τζιαι μου είπε: «Έμπα έσσω τζιαι κλείσε την πόρτα». Τη νύχτα τους είπα: «Να μη βγείτε από το λαούμι, γιατί ήρθαν οι Τούρκοι· έστω και ένας να χαθεί, εγώ θα κλαίω ώσπου ζω. Προσέξετε κι εγώ θα σας φροντίζω όσο μπορώ». Η πεισματική άρνηση όμως της κυράς Φροσύνης να μετακινηθεί από το σπίτι της κίνησε τις υποψίες των Τούρκων στρατιωτών. Στις 4 Σεπτεμβρίου έγινε επίθεση εναντίον του σπιτιού του Καπλάνη στο οποίο κρύβονταν οι 12 στρατιώτες. Ένας από αυτούς ξεκίνησε πεζός και έφτασε στον Αστρομερίτη κι από εκεί στον Αγρό. Ένας δεύτερος συνελήφθη στην περιοχή του Βαβυλά ενώ ένας τρίτος κατάφερε να φτάσει μέχρι την Κερύνεια και να παραδοθεί στον Γλαύκο Κληρίδη, ο οποίος είχε συνάντηση με τον Ραούφ Ντεντκάς. Οι υπόλοιποι 9 συνελήφθησαν μαζί με την κυρά Φροσύνη. Τα φρικτά βασανιστήρια Συνελήφθη πρώτη από τους Τούρκους μόλις τους εντόπισαν. Την ανέκριναν πολύ σκληρά στον αστυνομικό σταθμό του Αγίου Λουκά. Την ξυλοκόπησαν άγρια για να ομολογήσει που βρίσκονταν οι 12 στρατιώτες. Όμως η Κυρά της Λαπήθου δεν άνοιξε το στόμα της. Κράτησε κρυφή οποιαδήποτε λεπτομέρεια αφορούσε τους 12 νέους. Ήταν έτοιμη να υποστεί τα φρικτά ψυχολογικά και σωματικά βασανιστήρια. Την έγδυσαν, την έδεσαν σε ένα στρατιωτικό τζιπ και την έσερναν μέσα στους δρόμους για να ομολογήσει την κρυψώνα τους. Η κυρά Φροσύνη όμως δεν λύγισε. Παρά τον διασυρμό, δεν της πήραν ούτε μία λέξη. «Εβάλαν με μες σε μια κάμαρη που είχαν πεθάνει τα ξημερώματα δύο γέροι. Η κάμαρη γεμάτη αίματα. Εχτυπούσαν με. Έμεινα αναίσθητη. Η μίση μου πάντα (πλευρά) ήταν ολόμαυρη. Εκλωτσούσαν με με τα παπούτσια μες τα μάθκια, με τα παπούτσια τα στρατιωτικά. Εφκάλαν μου την καδένα που είχα στον λαιμό με τον σταυρό τζιαι εβάλαν με να φτύνω πας τον σταυρό». Όταν έφεραν μπροστά της τους στρατιώτες που βοηθούσε, βλέποντας την όψη της, θεώρησαν πως είχε ομολογήσει. Ρώτησαν τον πρώτο: «τη γυναίκα αυτή την ξέρεις;». Ο στρατιώτης απάντησε «Ναι, μου έδωσε φαγητό». Τότε η κυρά Φροσύνη, έξυπνη καθώς ήταν, γύρισε στον στρατιώτη και απάντησε: «Τι ώρα ήρτες γιε μου και τάισα σε; Πρωί ή βράδυ;». Ο Κυριάκος αντιλήφθηκε το λάθος του. Απάντησε «βράδυ» και η κυρά Φροσύνη, εκμεταλλευόμενη τα τούρκικα που ήξερε στράφηκε στον ανακριτή και είπε: «Καλά γιε μου, αν έρκεσουν εσύ νύχτα εν θα σου εδίουν φαί; Που ξέρω εγώ ποιος εν τη νύχτα. Εγιώ δαμέσα εξεγέννησα τις μισές Τουρκάλλες. Μπορεί να τουν Τούρκος μπορεί να τουν Έλληνας. Που να ξέρω;». Και με αυτόν τον τρόπο ξεγέλασε τους ανακριτές, οι οποίοι θεώρησαν πως η 74χρονη γυναίκα δεν είχε κάποια σχέση με τους στρατιώτες. Τα βασανιστήρια κι ο εξευτελισμός συνεχίστηκε μέχρι που την αναγνώρισε ένας Τουρκοκύπριος ανακριτής. Η κυρά Φροσύνη, μαία της περιοχής για σαράντα χρόνια, είχε ξεγεννήσει κι αυτόν. ΣΤΗ ΦΥΛΑΚΗ ΗΡΤΕΝ ΕΝΑΣ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΟΣ ΠΟΥ ΤΟΝ ΗΞΕΡΑ. ΗΤΑΝ ΑΝΑΚΡΙΤΗΣ. ΛΑΛΕΙ ΜΟΥ: «ΜΕΝ ΚΛΑΙΕΙΣ, ΚΟΚΚΩΝΑ, ΤΖΙ ΕΝ ΝΑ ΣΕ ΠΑΡΩ ΣΤΟ ΧΩΡΚΟ ΣΟΥ» (…). ΕΚΑΜΑ ΕΞΙ ΜΗΝΕΣ ΕΓΚΛΩΒΙΣΜΕΝΗ ΣΤΗ ΛΑΠΗΘΟ ΚΑΙ ΜΕ ΕΦΕΡΑΝ ΣΤΗΝ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΣΧΟΛΗ Η κυρά Φροσύνη, απεβίωσε στις 17 Απριλίου 1993 σε ηλικία 93 ετών. Οι δώδεκα στρατιώτες που γλύτωσαν την είχαν ως μητέρα τους. «Το ότι ζούμε σήμερα, το χρωστάμε στην κυρά Φροσύνη», παραδέχονται. Διαβάστε επίσης στη ΜτΧ:  Τους ξυλοκοπούσαν για ασήμαντους λόγους, τους προπηλάκιζαν οι Τούρκοι πολίτες, υπέφεραν από τη δίψα, αλλά κατάφεραν να επιβιώσουν. Η συγκινητική επιστροφή από τα Άδανα των Κύπριων αιχμαλώτων και τα στημένα ρεπορτάζ... 

Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.com.cy/categories/istoria/giagia-sose-mas-i-aligisti-kira-tis-lapithou-pou-ekripse-12-stratiotes-apo-tous-tourkous-to-1974-ipesti-frikta-vasanistiria-alla-den-apokalipse-tipota-vinteo/

ΚΩΣ.OΙ πρώτες φωτογραφίες της ημερας


 Η καλή μας φίλη Βάσια Ρουσιαμάνη  που ζει στη Ρόδο ανάρτησε πριν λίγο φωτογραφίες από την ιστοσελίδα i Love kos τις οποίες και σας μεταφέρουμε. .










Thursday, July 20, 2017

Τρομος στην Κω...Χαραματα.σχυρός σεισμός 6,4 ρίχτερ 2 νεκροί 5 τραυματίες .

  • Νύχτα τρόμου πέρασαν οι κάτοικοι της Κω μετά την ισχυρή σεισμική δόνηση των 6,4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ που ταρακούνησε το νησί στη 1:31 π.μ., αφήνοντας πίσω δύο νεκρούς και αρκετούς τραυματίες

  • 21 Ιουλίου 2017 
  • Τα Ελληνικα ΜΜΕ ΚΑΙ ΟΙ ιστοσελίδες  γραφουν. .
    Το πρώτο φως της ημέρας αποκαλύπτει το μέγεθος των καταστροφών που έχουν προκληθεί από το ισχυρό χτύπημα του εγκέλαδου.


    Μεταξύ των κτιρίων που κατέρρευσαν είναι το Ιερό του Μητροπολιτικού Ναού του Αγ. Νικολάου και Τμήμα του Μουσουλμανικού Τεμένους στην πλ. Ελευθερίας. Από παλίρροια και άμπωτη στο λιμάνι της Κω κινδύνευσαν σκάφη, ενώ σοβαρές ρηγματώσεις σημειώθηκαν στην προβλήτα όλου του εσωτερικού λιμανιού.

    Πυροσβεστική, ΕΚΑΒ και πολίτες ψάχνουν στα συντρίμμια για τυχόν εγκλωβισμένους και τραυματίες, ενώ τα προβλήματα ηλεκτροδότησης αρχίζουν να αποκαθίστανται.

    Οι ζημιές σε πρώτη φάση φαίνεται να περιορίζονται στην πόλη της Κω και αναμένεται εντός της ημέρας να υπάρξει πλήρης καταγραφή και εκτίμηση της κατάστασης.

    Ο σεισμός προκάλεσε υλικές ζημιές σε πολλά σπίτια με αποτέλεσμα να πανικοβληθούν οι κάτοικοι και αρκετοί να έχουν απομακρυνθεί από τα σπίτια τους, φοβούμενοι τους μετασεισμούς.

    Όλος ο κρατικός μηχανισμός της Κω είναι σε επιφυλακή, ενώ ανακλήθηκαν και όλες οι άδειες των γιατρών. 



    Σοβαρές ζημιές έχει υποστεί και το λιμάνι του νησιού, το οποίο μέχρι να ελεγχθεί από τα ειδικά κλιμάκια, καθίσταται προσωρινά ανενεργό.
  • Τουλάχιστον δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από τον ισχυρό σεισμό
  • Υπάρχουν αναφορές για πολλούς τραυματίες στην Κω αλλά και στα τουρκικά παράλια
  • Πολλές οι υλικές ζημιές
  • Σύμφωνα με το earthquake.usgs.gov ο σεισμός είχε μέγεθος 6,7 Ριχτερ
  • Τι δηλώνει ο Λέκκας
  • Εσπευσμένα μεταβαίνει στην Κω ο υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Νεκτάριος Σαντορινιός
Τουλάχιστον δύο νεκροί και αρκετοί τραυματίες είναι τα θύματα του σεισμού στην Κω.
Τις πληροφορίες για τους δύο νεκρούς επιβεβαίωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δήμαρχος Κω Γιώργος Κυρίτσης, ενώ υπάρχουν και αρκετοί τραυματίες και μεγάλες υλικές ζημιές.
Τοπικά ΜΜΕ αναφέρουν – ανεπιβεβαίωτες – πληροφορίες για περισσότερους νεκρούς.
Ανάμεσα στις πολλές ζημιές έπεσε και ο ιστορικός μηναρές της Κω. Όλος ο κρατικός μηχανισμός του νησιού είναι σε επιφυλακή ενώ ανακλήθηκαν και όλες οι άδειες των γιατρών.
Στην Κω μεταβαίνει εκτάκτως από τη Μυτιλήνη με αεροσκάφος C-130 o υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Νεκτάριος Σαντορινιός, μετά τον ισχυρό σεισμό των 6,4 Ρίχτερ που έπληξε το νησί.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Σαντορινιός τόνισε ότι σύμφωνα με την πρώτη εικόνα που του έχει δοθεί, υπάρχουν αρκετοί ελαφρά τραυματίες και σοβαριές ζημιές σε αρκετά κτίρια.
Στο νησί, πρόσθεσε, μεταβαίνει ελικόπτερο Super Puma και ελικόπτερο Σινούκ για τη μεταφορά τραυματιών στη Ρόδο.
Στο νησί μεταβαίνει επίσης εσπευσμένα κλιμάκιο του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας(ΟΑΣΠ) με επικεφαλής τον πρόεδρό του, Καθηγητή Ευθύμιο Λέκκα.
Όπως δίπλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Λέκκαςο σεισμός ήταν μεγέθους 6,5 ρίχτερ με επίκεντρο 15 χλμ ανατολικά της Κώ. Είχε εστιακό βάθος 8 χλμ και φορά ανατολικά-δυτικά. Οι επιστήμονες παρακολουθούν την εξέλιξη της μετασεισμικής ακολουθίας και για την ώρα δεν μπορούν να γίνουν άλλες εκτιμήσεις.
Εκτός από τους δυο νεκρούς από την κατάρρευση στέγης σε μπάρυπάρχουν αρκετές ζημιές σε ολόκληρο το νησί.
Το επίκεντρο τού σεισμού ήταν στην θαλάσσια περιοχή μεταξύ Ρόδου και Κω, κοντά στις τουρκικές ακτές.
Σύμφωνα με το earthquake.usgs.gov ο σεισμός είχε μέγεθος 6,7 Ριχτερ.
Έχει καταγραφεί ένα μικρό τσουνάμι στις παραλίες της Κω, σύμφωνα με μαρτυρίες περίπου 20 εκατοστών. Τον ισχυρό σεισμό ακολούθησε σεισμική δόνηση 5,3 βαθμών Ρίχτερ και ακολούθως άλλοι μικρότεροι μετασεισμοί.
Σοβαρές ζημιές, έχει υποστεί το λιμάνι της Κω, με αποτέλεσμα να μην μπορέσει να καταπλεύσει στο νησί το επιβατηγό οχηματαγωγό πλοίο Blue Star Paros. Σύμφωνα με το λιμενικό σώμα το πλοίο συνέχισε το δρομολόγιο του για Νίσυρο,Τήλο,Σύμη Ρόδο και Καστελόριζο.


Wednesday, July 19, 2017

Ιστορία.ΜΑΣΣΑΛΊΑ Η ΕΛΛΗΝΙΚΉ ΠΟΛΙΤΕΊΑ ΠΟΥ ΊΔΡΥΣΑΝ ΟΙ ΦΩΚΕΕΙΣ


«Γύρω στο 600 π.Χ οι Έλληνες ναυτικοί που ήρθανε από την Φώκαια της Μικράς Ασίας ίδρυσαν την Μασσαλία και ακτινοβόλησαν τον πολιτισμό στη Δύση».
Επιγραφή των Γάλλων στην πόλη της Μασσαλίας

Γράφει ο
 Γιώργος Λεκάκης

Η μεγάλη και πανέμορφη σημερινή παραλιακή πόλη της Γαλλίας, Μασσαλία (Marseille εξ ου και λαϊκά Μαρσίλλια), στις εκβολές του ποταμού Ροδανού, δεν είναι παρά ένα κτίσμα των αρχαίων Φωκαέων, Ελλήνων της Ιωνίας Μ. Ασίας, οι οποίοι την οίκησαν περί το 630 π.Χ. - αυτό την καθιστά μια από τις αρχαιότερες πόλεις της Δυτ. Ευρώπης. Τότε άνοιξε η «γραμμή». Και μετά ενισχύθηκε με ένα νέο «κύμα» Φωκαέων περί το 540 π.Χ. όταν η Φώκαια πέφτει στα χέρια των Περσών - 5 μόλις χρόνια πριν από την Μάχη της Αλαλίας. Η πατρίδα τους κατακτάται από τον στρατηγό του Κύρου, Άρπαγο. 

Οι Φωκαείς δεν ανέχονται να είναι υπό βαρβάρων και «θέλοντας να αποφύγουν την τυραννία του Μεγάλου Βασιλιά, εγκατέλειψαν την Ασία κι εγκαταστάθηκαν στην Μασσαλία»[1]. Όσοι Φωκαείς μπόρεσαν, επιβιβάσθησαν σε πλοία, με επί κεφαλής τον Κροαντιάδη. Το κύμα εξόδου των κατακτημένων βαίνει προς τα δυτικώτερα. Και στέλνει τους Φωκαείς να κατοικήσουν ήδη υπάρχουσες πόλεις, ενώ πολλές άλλες τις δημιουργούν. Έτσι έφθασαν και στις εκβολές του Ροδανού και ίδρυσαν την Μασσαλία. Και δεν θα πρέπει να ήταν μια μικρή μοίρα Φωκαέων, αφού «οι Φωκαείς, καθ' ον χρόνον απώκιζαν την Μασσαλίαν, ναυμαχήσαντες προς τους Καρχηδονίους, τους ενίκησαν» (Θουκ. Α,13)! 

Κι έτσι αρχίζει η Ιστορία μιας των σημαντικότερων πόλεων-πύλεων της Ευρώπης.
Ήδη η ελληνική διείσδυση στην μεγάλη χερσόνησο της Δυτ. Μεσογείου έχει αποδειχθεί και με ευρήματα, που χρονολογούνται στα τέλη του 7ου και στις αρχές του 6ου αι. π.Χ.: Κεραμικά ελληνικής (κορινθιακής και κυρίως ιωνικής) κατασκευής, που έχουν ευρεθεί στην Ιβηρία (οικισμός Αγ. Μαρτίνου), αποδεικνύουν τον ισχυρισμό.

Ετυμολογία
Τότε, ο κυβερνήτης ενός πλοίου των Φωκαέων προσπλέοντος την ακτή, είδε έναν αλιέα, ο οποίος «εκέλευσε μάσσαι το απόγειον σχοινίον». (Οι Αιολείς «μάσσαι» έλεγαν το «δησαί»-δέσε. Αλλά και σήμερα πολλοί Μικρασιάτες και Μακεδόνες λεν «μάσσε» και εννοούν «μάζεψε»). Έτσι από το «μάσσαι αλιέα», προέκυψε το τοπωνύμιο Μασσαλία, τόπος όπου «μάσσαν του αλιέως» το σχοινί. Αυτή είναι η Γραμματική ετυμολογία της πόλεως. Το ότι η Μασσαλία ήταν ένα μικρό ψαροχώρι, διακρίνεται έως σήμερα, από το ιδιαίτερο πιάτο της, που είναι η «μπουγιαμπές», μια πικάντικη ψαρόσουπα των ψαράδων της, με ψάρια που εν τέλει δεν μπόρεσαν να πουλήσουν.
 

Με το ίδιο όνομα (Μασσαλίας), όμως, αναφέρεται από τον Πτολεμαίο ένας αρχαίος ποταμός στην Κρήτη! Κι αυτό ενισχύει την άποψη πως το τοπωνύμιο ονομάτισαν Μινωίτες Κρήτες, στα μεγάλα ταξείδια τους προς Β. Ευρώπη (Κρήτη-Αντικύθηρα-Κύθηρα-Ιταλία-Σικελία-Μασσαλία), ήδη από την 3η χιλιετία π.Χ., κατά τα οποία χρησιμοποιούσαν τις εκβολές του Ροδανού ως είσοδό τους στην ευρωπαϊκή ενδοχώρα, για να φθάσουν στις ακτές της Β. Θάλασσας, προς συλλογή κι εμπορία ήλεκτρου και χαλκού. Έτσι, επειδή οι εκβολές του Ροδανού θύμιζαν, κατά κάποιον τρόπο, στους Μινωίτες το τοπίο στις εκβολές του Μασσαλία ποταμού, ίσως να ονόμασαν έτσι τον τόπο αυτό. Αυτή είναι η ιστορικο-γεωγραφική της ετυμολογία.
 
Η Πέττα που έγινε Αριστοξένη
Ο Φωκαεύς κυβερνήτης Εύξενος έγινε δεκτός εκεί με αγάπη, από τον βασιλεύοντα Νανν / Νάνο. Ίσως βασιλέα των αυτοχθόνων Κομμονών Γαλατών. Γύρω κατοικούσαν οι Τρικόριοι. Και οι Σάλυες (> λατ. Σαλλούβιοι, ίσως οι Σάλιοι ιερείς εκ Σαμοθράκης), που κατοικούσαν μεταξύ Ροδανού και Άλπεων (νυν Προβηγκία), τους οποίους απώθησαν οι αρχαίοι Έλληνες, που κατοικούσαν στην Μασσαλία.
 

Ο Νανν έφερε σε επαφή την βασιλόπαιδα Γύπτιδα ή Πέττα, με τον Εύξενο. Η Πέττα του έφερε το κύπελλο, το οποίο, κατά την παράδοσή της, θα έδινε σε όποιον αυτή επέλεγε για σύζυγό της. Έτσι ο Φωκαεύς νυμφεύθηκε την Πέττα (που μετονομάσθηκε Αριστοξένη) και έλαβε ως προίκα τον κόλπο (που σήμερα καλείται «του Λέοντος»), στην Δ. ακτή του οποίου ο Εύξενος έκτισε την Μασσαλία. (Παράδοση που υιοθετεί και ο νυν Δήμος Μασσαλιωτών). Εύξενος και Αριστοξένη απέκτησαν τον Πρώτο, γενάρχη των Πρωτιαδών, που ονομάτισε Πρώτη την νησίδα έναντι της Μασσαλίας.
Πέραν τούτων, η αλήθεια είναι πως οι αρχαίοι Έλληνες αστικοποίησαν τους Γαλατο-Κέλτες. Και η Μασσαλία ήταν η σημαντικότερη ελληνική αποικία στο δυτικό άκρον της Μεσογείου.
 
Νεολιθική κατοίκηση
Στην Μασσαλία ευρέθη (τον Μάιο του 2006) νεολιθική κατοίκηση. Αρχαιολόγοι έφεραν στο φως αρχαία τείχη, πινακίδες και εργαλεία από πέτρα και όστρακα, του 8000 π.Χ. Και όχι σε μικρή έκταση, αλλά σε 2.300 τετρ.μ., σ' έναν λόφο, 3 χλμ. από την θάλασσα, όπου είχε κτισθεί στρατόπεδο του Καίσαρος!
 
Η αρχαία Μασσαλία
Άλλοι (Γκοσλέν) υποστηρίζουν πως η αρχαία Μασσαλία έκειτο νοτιώτερα, επί του ακρωτηρίου Croisette, όπου επίσης έχουν ευρεθεί αρχαία ίχνη. Οι αρχαίοι γεωγράφοι παραδίδουν πως Μασσαλία και Βυζάντιον (νυν Κωνσταντινούπολη) έχουν το ίδιο γεωγραφικό πλάτος. Και είναι σχεδόν έτσι, με τον Πτολεμαίο να το υπολογίζει καλύτερα, με «λάθος» μόνον 1/4 της μοίρας!
 
Μάλιστα στις 15.10.1899 στις τέσσερις προς την θάλασσα όψεις του φρουρίου του Άη Γιάννη, εντοιχίσθηκαν 4 πλάκες (στην ελληνική, λατινική, γαλλική και προβηγκιανή) για τα 2.500 χρόνια από κτίσεως της πόλεως. Η πλάκα στα ελληνικά, που συνέταξε η Ακαδημία des Inscriptions λέγει τα εξής:
«Εις μνήμην του πρώτου κατάπλου των Φωκαέων, των προ XXII ετών εκ της Ιωνίας, ενταύθα αφικομένων, παρόντων των πρέσβεων των εκ Φωκαίας της μητροπόλεως, των Αθηνών, Ρώμης, Σμύρνης των πόλεων των πάλαι φίλων τε και συμμάχων, εκ Ρόδης, Ημεροσκοπείου, Μονοίκου λιμένος, Θεαίνης, Αγάθης, Αβενιώνος, Καβελλιώνος, Κιθαριστής, Ολβίας, Αντιπόλεως, Νικαίας, Αλερίας των αποκιών, αποσταλέντων, ο δήμος ο των Μασσαλιητών, οκταημέρους εορτάς εορτάσας, την δε την στήλην ανέθηκε, τη πέμπτη και δεκάτη του μηνός Οκτωβρίου του έτους Μ.Χ. 1899».
Την ιδία ημέρα, το Δημ. Συμβούλιο Μασσαλίας μετονόμασε την λεωφόρο Boul. du Nord, όπου το Γεν. Προξενείο Ελλάδος, σε Λεωφόρο Αθηνών! Στις εκδηλώσεις αυτές την Ελλάδα εκπροσώπησε το Β.Π. θωρηκτό «Ψαρά» / 02.
 
Στον κόλπο αυτόν είχαν προσορμισθεί και οι Φοίνικες, και τον είχαν χρησιμοποιήσει ως ναύσταθμό τους. Απεδείχθη με επιγραφές, που ήλθαν στο φως το 1844, κατά την εκσκαφή θεμελίων του καθεδρικού ναού και και με άτεχνες ανάγλυφες παραστάσεις φοινικικών θεοτήτων - Αστάρτης, Βάαλ - επί πώρινων λίθων, που βρέθηκαν το 1864.
 
Οι Φωκαείς όμως ήσαν αυτοί που έκτισαν «την ωραία πόλη, επί πετρώδους εδάφους», όταν είχαν κάμει αποικίες σε πολλά σημεία της Κορσικής, της Σικελίας, της Λυγουρίας, κ.α. Την πόλη περιέβαλαν με ισχυρό τείχος («Τείχη του Κλινία»), και ο θαυμάσιος προς Ν. λιμήν της είχε στους πρόποδές του ορθοπάγο[2]. Το λιμάνι της αρχαίας Μασσαλίας ελέγετο Λακυδών - ως γνωστόν στην αρχαιότητα ο λιμένας μιας πόλεως είχε ίδιον όνομα, διάφορο της πόλεως, την οποία εξυπηρετούσε (νυν Port Vieux - λαϊκά στην ναυτική Πόρτο Βέκκιο) και εξέδωσε μοναδικό στον κόσμο νομισματόσημο! Σήμερα, όμως το κέρας του αρχαίου ελληνικού λιμένος που σώζεται, καλείται απ' όλους «Αρχαίο Λιμάνι».
 
Στην ακρόπολη της αρχαίας Μασσαλίας έκειτο ο ναός του Δελφινίου Απόλλωνος - που λατρευόταν κοινώς απ' όλους τους Ίωνες - και Εφέσιον, δηλ.ναός υπέρ της Εφεσίας Αρτέμιδος, μια ηλιακή έκφανση της θεάς. Στην Μασσαλία τιμούσαν την Αρτέμιδα τον Ήλιο με μια θηλυκή θεότητα![3] Παραδοσιακώς, κάθε που οι Φωκαείς έφευγαν από την πατρίδα τους, έπαιρναν μαζί τους κάποιον από το Εφέσιόν τους, ως παραστάτη του πλου τους. Στο συγκεκριμένο πρώτο ταξείδι προς Μασσαλία, παραστάτης ήταν η Αριστάρχη, επιταγμένη από τις πλέον διακεκριμένες γυναίκες της Εφέσου, την οποία είχε υποδείξει στο ενύπνιον η ίδια η θεά Άρτεμις. Μαζί της πήρε και αφιερωμένα αγάλματα. Έτσι όταν έφθασαν οι Φωκαείς και ίδρυσαν την Μασσαλία και το Εφέσιόν της, την Αριστάρχη ετίμησαν ως πρωθιέρεια. Έκτοτε, όσες αποικίες έκανε η Μασσαλία, σε όλες λατρεύθηκε η Άρτεμις ως πατρώνα θεά.
 
Εκτός του Απόλλωνος και της Αρτέμιδος, στην αρχαία Μασσαλία λατρεύονταν ο Ζευς, η Αθηνά, η Κυβέλη, η Λευκοθέα και αργότερα η Ίσις.
 
Σ' αυτήν την πόλη λειτούργησε και μεγαλούργησε η περίφημη αρχαία ελληνική Ιατρική Σχολή Μασσαλίας, που διέδωσε την Ιατρική Επιστήμη στην Δύση. Άλλωστε στην αρχαία Μασσαλία λειτουργούσε σπουδαίο Ασκληπιείο, ένα από τα 400 που αναφέρονται στον αρχαίο ελληνικό κόσμο. Για χρόνια πολλά, το Ασκληπιείο και η Ιατρική Σχολή Μασσαλίας συνέλεγε ιαματικά βότανα απ' όλη την Μεσόγειο. Οι καρποί της σύριγγος της κασσίας λ.χ. συλλέγονταν λίγο προ της τελείας ωριμάνσεώς τους και αποστέλλονταν, κατά το δυνατόν νωποί, από την Αίγυπτο, στην Ευρώπη (σε Λονδίνο και Μασσαλία), για ιατρική χρήση.
 
Εκ Μασσαλίας γνώρισαν το κρασί στην Γαλλία
Οι Φωκαείς κυριαρχούσαν τότε στο εμπόριο της περιοχής εκείνης. Οι Φωκαείς έφεραν εδώ την καλλιέργεια της ελιάς και του αμπελιού, απ' όπου διαδόθηκε στα ενδότερα της (νυν) Γαλλίας. Η Μασσαλία στα αρχαϊκά χρόνια επλούτισε (και) από το εμπόριο κρασιού και λαδιού. (Και η μεταφορά οινοτεχνογνωσίας από τους Έλληνες προς τους Γάλλους δεν σταμάτησε εδώ: Πολλά χρόνια αργότερα, έως τα πρόσφατα, Κυμαίοι καραβοκύρηδες μετέφεραν τα προϊόντα της Κύμης Ευβοίας στην Μασσαλία, και δη το φημισμένο μαύρο κρασί της, διότι το μοσχοαγόραζαν οι Γάλλοι ίνα χρωματίσουν τα δικά τους κρασιά!).
 
«Το ποτάμι του Ροδανού ήταν η εμπορική οδός, μέσω της οποίας οι αμφορείς με τον ζυμωμένο μούστο, αυτό το πρωτόγνωρο ποτό, έφθασε στα τραπέζια των διάφορων κελτικών φύλων. Και τους άρεσε πολύ. Ίνα διατηρήσουν οι Έλληνες την αποικία τους στις εκβολές του Ροδανού έπρεπε κάπως να εντάξουν στο σχέδιο και τους Κέλτες της γύρω περιοχής, της Λιγυρίας. Άρχισαν λοιπόν να νυμφεύονται εντόπιες κι έτσι μέσω των μεικτών γάμων άρχισαν να περνούν στην άλλη πλευρά και οι γνώσεις της καθημερινότητος, για παράδειγμα πώς φτιάχνει κανείς κρασί. Από εκείνη την εποχή μας διασώζονται πολλά τεκμήρια αυτής της ελληνικής παραγωγής κρασιού. Ίχνη ετρουσκικού κρασιού δεν βρέθηκαν, ενώ τα στοιχεία για την ρωμαϊκή παραγωγή είναι πολύ νεώτερα» γρλαφει στο βιβλίο του «Αρχαία Ελλάδα: Η ιστορία ένδεκα πόλεων» ο καθηγητής Ελληνικού Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ, P. Cartledge. Καλό, λοιπόν, θα είναι, οι ξενομανείς λάτρεις του «γαλλικού κρασιού» στις απύθμενες αράδες που ξοδεύουν για να το εκθειάζουν, να αφιερώνουν και λίγες λέξεις γι' αυτούς που έμαθαν τους Γάλλους να φτιάχνουν και να πίνουν κρασί, δηλ. τους αρχαίους Έλληνες Φωκαείς.
 
Μετά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, που αναπτύχθηκαν τα αγγειοπλαστικά εργαστήρια της Μεγάλης Ελλάδος, τα αθηναϊκά απευθύνθηκαν σε νέες αγορές, κυρίως της Μασσαλίας, κ.ά. Οι Μασσαλιανοί μαθαίνουν την αγγειοπλαστική και την διαδίδουν στα ενδότερα της Ευρώπης.
Αλλά και τα καράβια των Κασσωπαίων (της Ηπείρου) «όργωναν» από τον 3ο π.Χ. αι. την Μεσόγειο Θάλασσα (διακινούσαν προϊόντα της Ηπείρου, όπως κρασί, λάδι, ελιές, φρούτα, ξηρούς καρπούς και υφάσματα, σε Κέρκυρα, Καρχηδόνα, Ρώμη, Βρινδήσιο, Μασσαλία, Ηράκλειες Στήλες -Γιβραλτάρ, Αδριατική, Αίγυπτο, και φυσικά Αιγαίο, Μ. Ασία, Εύξεινο Πόντο). Η παράδοση εξαγωγών ηπειρωτικών προϊόντων προς την Μασσαλία, συνεχίσθηκε έως τα χρόνια της οθωμανοκρατίας, με τους περίφημους Καλαρρυτινούς χρυσικούς.
 
Οι Έλληνες εδίδαξαν εδώ την τέχνη της οινοποιίας και έμαθαν απ' εδώ για την λεβάντα, αφού αυτή «γεννάται στις νήσους της Γαλατίας απέναντι από την Μασσαλία», κατά Διοσκουρίδη.

Μασσαλιανοί ωκεανοπόροι

«Τά πέλαγα της Μασσαλίας φυλάττουν ενθύμησιν της ανδραγαθίας των πατέρων μας»
Γ. Τερτσέτης

Οι Φωκαείς ήταν πρωτοποριακοί και τολμηροί θαλασσοπόροι. Πρώτοι αυτοί κατασκεύασαν πολυήρεις - πλοία με 50 κουπιά! Γι’ αυτό ανέδειξαν την Φώκαια σε μεγάλη ναυτική δύναμη! Και πλούτισαν πολύ! Η ικανή ναυτοσύνη τους μεταλαμπαδεύθηκε και στην αποικία τους, την Μασσαλία, η οποία από την αρχαία ακμή της ανέδειξε περίφημους ωκεανοπόρους, όπως:


ο Μιδάκριτος, ο πρώτος που ταξείδευσε στα βρετανικά νησιά, με σκοπό να φέρει τον «λευκό μόλυβο», όπως έλεγαν τον κασσίτερο.


 ο Ευθυμένης ή Ευθυμάνης γεωγράφος και θαλασσοπόρος, που περί το 510 π.Χ. εταξείδευσε προς τον Νότιο Ατλαντικό και έφθασε έως την Σενεγάλη, στις εκβολές του ποταμού Σενεγάλη… Εκεί είδε κροκόδειλους και ιπποποτάμους και ενόμισε πως έφθασε στις… πηγές του Νείλου! Έγραψε έργο ονομαζόμενο «Περίπλους», όπου λέγει ότι ο Νείλος πηγάζει εκ του Ατλαντικού!


 ο Πυθέας (330-320 π.Χ.), που έφθασε έως την Θούλη («το έσχατον όριον του κόσμου» - αινιγματική πόλη του Βορείου Ωκεανού, που κατ’ άλλους είναι στην Ισλανδία, κατ’ άλλους στην Βαλτική, κλπ.). Τον εκτιμούσε ιδιαιτέρως ο Ίππαρχος. Ο Πυθέας ήταν και περίφημος αστρονόμος. Έκανε μια μαθηματική ανακάλυψη που τον κατέστησε γνωστό στον ελληνισμό: Την μέτρηση του γεωγραφικού πλάτους ενός τόπου! Το πέτυχε με την μέτρηση του λόγου: Γνώμων/Σκιά, το μεσημέρι των Τροπών ή των Ισημεριών. Η μέθοδος αυτή στηριζόταν σε δυο παραδοχές: Α. ότι η Γη είναι «σφαιροειδής» και Β. ότι οι ακτίνες του Ηλίου φθάνουν σ’ όλα τα σημεία της επιφανείας της Γης «παράλληλα» (διατύπωση του Θαλή). Έτσι η γωνία φ προσδιοριζόταν από το ορθογώνιο τρίγωνο του γνώμονος προς την σκιά του, το μεσημέρι μιας Ισημερίας (ανάλογη μέτρηση γινόταν κατά τις Τροπές). Δια της μεθόδου αυτής ο Πυθεύς υπελόγισε το γεωγραφικό πλάτος της γενέτειράς του, Μασσαλίας, με σχεδόν απόλυτη ακρίβεια: 43°3' έναντι της πραγματικής 43°17'… Ο Πυθεύς, κατ’ εντολήν του Δήμου Μασσαλίας, επιχείρησε μια παράτολμη για την εποχή του εμπορική αποστολή, προς αναζήτηση κασσίτερου, που δύσκολα βρισκόταν στην Ελλάδα. Διέπλευσε τις Ηράκλειες Στήλες (νυν Γιβραλτάρ) και ακολουθώντας τις ιβηρικές και γαλατικές ακτές έφθασε στο Βελέριον (νυν Κορνουάλη) και στο Κάντιον (νυν Κεντ). Διέσχισε όλη την ανατολική πλευρά της Βρετανίας και κατέληξε στο Ντόβερ. 



Αναφέρει τα δυο νησιά, το Άλβιον (Αλβιών, η Αγγλία) και την Ιέρνη (η Ιρλναδία).[1] Αυτή είναι η πρώτη γραπτή μαρτυρία για επίσκεψη Ελλήνων στα αγγλικά νησιά (Κασσιτερίδες Νήσους). Είχαν προηγηθεί ενωρίτερα κι άλλες, από Μινωίτες Κρήτες, κ.ά. Από εκεί ο Πυθεύς εταξείδευσε στην Βαλτική. Έκανε τον περίπλου των βαλτικών και σκανδιναβικών παραλίων. Κατέλιπε δύο συγγράμματα: «Περί Ωκεανού» και «Γης περίοδος», στα οποία περιέγραψε τις ταξειδιωτικές εμπειρίες του.


ο Ευθύμιος ή Ευθυμένης, που εξερεύνησε τις αφρικανικές ακτές, που είχε παραπλεύσει ο Καρχηδόνιος στρατηγός Άννων (310 π.Χ.).


έλος, η Μασσαλία ανέδειξε διάφορους ονομαστούς πλοιάρχους (όπως τον Ζηνόθεμι, τον Ηγέστρατο, κ.ά.).


Τα ναυάγια της Μασσαλίας

Το 1993, κατά την διάρκεια εκσκαφών, στην Πλατεία Ι. Βερν στην Μασσαλία, ανακαλύφθηκαν δυο… ναυάγια! Οι εργασίες έγιναν από την τοπική Αρχαιολογική Υπηρεσία, συνδρομή της πόλεως της Μασσαλίας. Απεκάλυψαν τμήμα της αρχαίας ακτής με τις λιμενικές εγκαταστάσεις και πλήθος ελληνικών και ρωμαϊκών χρόνων ναυαγίων. Τα δύο πλοία ευρέθησαν αντικρυστά το ένα στο άλλο. 
Περίπου 30 μ. από την αρχαία ακτή. Στο σημείο όπου είχαν εγκαταλειφθεί στα τέλη του 6ου αι. π.Χ. – μάλλον λόγω της κακής τους καταστάσεως. Το σωζόμενο τμήμα, του μικρότερου από τα δύο πλοία, έχει μήκος 5 μ. και πλάτος 1,5 μ. Ήταν ελαφρύ και γρήγορο σκάφος, λεπτό και με στρογγυλή διατομή, αλιευτικό κοραλλιών (ευρέθησαν 10 μικρά θραύσματα από κόκκινο κοράλλι). Το δεύτερο και μεγαλύτερο από τα δύο πλοιάρια έχει διατηρηθεί σε μήκος 14 μ. και πλάτος 4 μ. Είχε καρίνα, στρογγυλή διατομή και πολύ μακρόστενες άκρες. Το πανί του ήταν τετράγωνο και είχε χωρητικότητα φορτίου 12 τ. Τυπικό εμπορικό πλοίο της Μασσαλίας του τέλους του 6ου αι. π.Χ. Είχε άξιο λόγου σύστημα συναρμολογήσεως. Ταξείδευε για πολλά χρόνια πριν εγκαταλειφθεί.[2]



Οι Τούρκοι θέλοντας να αποτκήσουν κάτι που δεν έχουν,
δηλ. αρχαία Ιστορία,άρα αίγλη, έφτιαξαν και έστειλαν στην Μασσαλία
ένα αντίγραφο αρχαίου φωκιανού ελληνικού πλοίου...



Ο Ζ. Υ. Κουστώ έξω από την Μασσαλία ανέσυρε αρχαίο ελληνικό πλοίο, ανάμεσα σε απολιθώματα, που είχε ναυαγήσει το 205 π.Χ., μεταφέροντας αμφορείς με κρασί.


Τέλος, η Οικία Τριαίνης στην Δήλο, που ανήκε στον Ελληνορωμαίο Μάρκο Σίστιο - ο οποίος γεννήθηκε στην Δήλο![3] – μας έδωσε πληροφορίες για ένα ακόμη αρχαίο ναυάγιο στην… Μασσαλία! Το 145 π.Χ. ο Μ. Σίστιος εφόρτωσε από την Ρώμη τον «Δελφινοφόρο», ένα καράβι, με αμφορείς κ.ά.αντικείμενα. Το καράβι αυτό είχε περιπετειώδες ταξείδι, αλλά εν τέλει ναυάγησε στο λιμάνι της Μασσαλίας. Ανακαλύφθηκε από δύτες-αρχαιολόγους. Στον λαιμό ενός αμφορέα υπήρχαν τα αρχικά “SES” και πλάι τους σχεδιασμένη η τρίαινα – σύμβολον του Ποσειδώνος. Αντίστοιχα, τα ίδια αρχικά και το ίδιο σύμβολο ευρίσκουμε και στην Οικία Τριαίνης.


Πάντως η λάσπη των επιχώσεων επειδή προστατεύει τις αρχαιότητες, είναι πολύ πιθανόν, εάν γίνουν σχετικές εργασίες και έρευνες, να βρεθούν κι άλλοι βυθισμένοι και θαμμένοι θησαυροί στο λιμάνι της Μασσαλίας…


Πολιτική διοίκηση-νόμοι

Οι Μασσαλιώτες διοικούντο αριστοκρατικά. Ήσαν απ’ όλους οι πιο εύνομοι. Είχαν συνέδριο (βουλή) 600 ανδρών, οι οποίοι έπρεπε να είναι τουλάχιστον τρεις γενεές απόγονοι Μασσαλιωτών! Εάν δε ήσαν και εύτεκνοι, ονομάζονταν «τιμούχοι» και διατηρούσαν το αξίωμα ισοβίως. Εξ αυτών, προήδρευαν οι 15, οι οποίοι ήσαν επιφορτισμένοι με την τρέχουσα υπηρεσία.


Οι νόμοι της αρχαίας Μασσαλίας ήσαν οι ιωνικοί. Αναγράφονταν σε δημόσιους χώρους, προς γνώσιν του κοινού.


Στην αρχαία Μασσαλία πολίτης που τεκμηρίωνε την απόφασή του να πεθάνει ενώπιον της Βουλής των 600, έπαιρνε νόμιμα κώνειο, το οποίο φυλασσόταν γι’ αυτόν τον σκοπό σε κρατικές αποθήκες!..[4]

Εκ των νομικών παραδόξων της πόλεως, ήταν ένας νόμος που επέβαλε την ποτοαπαγόρεση στις γυναίκες. Τους επέτρεπε να πίνουν μόνον… νερό! (Κλ. Αιλιανός «Ποικ. Ιστορία», II, 38).


Από την σύγχρονη «νομική ιστορία» της Μασσαλίας, αξιοσημείωτη είναι μια παράξενη δίκη, που έγινε ίνα λυθεί μια διαφορά ανάμεσα σε δυο κληρονόμους: Ένας τ. ναυτικός άφησε αρκετά χρήματα, αλλά πριν πεθάνει έκαμε δερματοστιξία στην πλάτη του ένα σύντομο και ακριβές κείμενο… διαθήκης, υπέρ ενός ανηψιού του. Προηγούμενο έγγραφο έδινε την περιουσία σε άλλον ανηψιό του! Το δικαστήριο έπρεπε, λοιπόν, να καθορίσει εάν η τελευταία επιθυμία του νεκρού στο δέρμα του μπορούσε να είναι νόμιμο αποδεικτικό… έγγραφο! Το θέμα ελύθη μόνο του: Λίγο πριν πεθάνει, ο άνδρας είχε χαρίσει όλα όσα είχε και δεν είχε σε μια κοπέλλα που ήταν πολύ καλή μαζί του κι έτσι δεν υπήρχε… ούτε γάτα, ούτε ζημιά, ούτε βέβαια περιουσία προς κληρονομιά…


Ρωμαϊκή εποχή

Στα ρωμαϊκά χρόνια, η Μασσαλία συμπεριλαμβανόταν στα όρια του τότε «γνωστού κόσμου»: Αυτός οριζόταν «από την Ρόδο και την Αλεξάνδρεια έως την Μασσαλία, την Περσία και την Ινδία»…

Η Μασσαλία ήταν φίλος και σύμμαχος της Ρώμης και στα δύσκολα, στον πόλεμο κατά των Καρχηδονίων, απ’ τον οποίο έδρεψε τους καρπούς της νίκης. Για να ενισχυθεί έναντι των ορέξεων των Καρχηδονίων προσέλαβε στον στρατό της ορεσίβιους Κρήτες και σφενδονήτες Ροδίους. (Άλλωστε, όπως προείπα, οι Κρήτες, από Μίνωος, είχαν σχέση με την περιοχή). Μετά απ’ αυτό, έγινε η μεγαλύτερη ναυτική δύναμη στην Δυτ. Μεσόγειο και άρχισε να επεκτείνεται με αποικίες στην Κελτική, την Ιβηρία, κ.α.


Τέτοιες αποικίες-θυγατέρες της Μασσαλίας ήσαν (αλφαβητικώς): η Αγάθη (εκ του Αγαθή Τύχη - νυν Agde), η Αθηνούπολις[5], η Αλαλία[6], η Αντίπολις (νυν Antibe), το Εμπόριον (νυν Ampurias), το Ημεροσκοπείον (νυν Denia), η Λευκή Άκρα[7], η Μαίνακα ή Μαινάκη (νυν Βελέθ-Μάλαγα), η Νίκαια[8], η Ολβία (νυν Eoube), η Ροδανουσία[9], η Ρόδη (νυν Rosas), το Ταυροέντιον ή Ταυρόεις (νυν Taurenti)… Σ’ όλες αυτές τις πόλεις τα Εφέσια ιερά της Αρτέμιδος παρέδιδαν πως «ελληνιστί θύειν»… Αλλά και στα νεώτερα (βυζαντινά) χρόνια, οι Έλληνες της Μασσαλίας συνέχιζαν να «φτιάχνουν» αποικίες, όπως το Σεν Τροπέ, ένα μικρό ψαροχώρι, που έγινε κι αυτό κοσμοπολίτικο θέρετρο, κ.ά.


Στο λιμάνι της πόλεως υπήρχαν ναυπηγεία, μέγας ναύσταθμος, άραζαν πολλά πλοία, κατασκευάζονταν και επιδιορθώνονταν πολεμικές και πολιορκητικές μηχανές, κλπ. Το λιμάνι αυτό πλειστάκις είχε αποκρούσει βαρβαρικές επιδρομές, επιδόξων εισβολέων στην ενδοχώρα της (νυν) Γαλλίας. Γι’ αυτό έλεγαν, πως η Μασσαλία συνετέλεσε στην εξάπλωση του ρωμαϊκού μεγαλείου.


Το 155 π.Χ. η Μασσαλία εκάλεσε την Ρώμη να συνδράμει στον πόλεμό της με την Γαλατία. Η νικήτρια Ρώμη έδωσε στην Μασσαλία τα κατακτηθέντα εδάφη των ηττημένων.


Το 124 π.Χ. όμως, η Ρώμη, που ξανα-αναμείχθηκε στα της Μασσαλίας, προσάρτησε τα εδάφη, αλλά άφησε αυτόνομη την Μασσαλία και τις αποικίες της. Έτσι η Μασσαλία και οι θυγατέρες της διατήρησαν τον ελληνικό πολιτισμό… Οι Ρωμαίοι όμως συνέχισαν φίλα προσκείμενοι και προς απόδειξιν αυτού έστησαν ξόανο της Εφεσίας Αρτέμιδος, ίδιο κι απαράλλακτο του Εφεσίου, στο Αβεντίνο. Ο Μάριος και ο Πομπήιος, ως διοικητής της Ιβηρίας, προστάτευσαν την πόλη. Αλλά στον ρωμαϊκό εμφύλιο ευρέθη στην μέση. Σκέφθηκε τότε να ανακόψει την πορεία του Καίσαρος προς την Γαλατία. Υποσχέθηκε ουδετερότητα. Αλλά δεν την τήρησε, αφού φιλοξένησε τον Δομίτιο, που η σύγκλητος είχε αποστείλει διοικητή της Εντεύθεν των Άλπεων Γαλατίας. Αυτό εξόργισε τον Καίσαρα και τον ανάγκασε να στείλει (19.4.49 π.Χ.) εναντίον της Μασσαλίας τρεις λεγεώνες (υπό τον Τριβώνιο) και στόλο (υπό τον Βρούττο) στο στόμιο του Ροδανού. Και οι Μασσαλιώτες ηττήθησαν δις, την εποχή που ο Καίσαρ κατακτούσε την Ιβηρία… Εις μνήμην όμως των υπηρεσιών που άλλοτε προσέφερε η πόλη στην Ρώμη, ο Καίσαρ διατήρησε την αυτονομία της, μέσα στην Κελτο-γαλατική Ναρβωνησία! Έτσι εξακολούθησε να κατασκευάζει όπλα και μηχανές, αλλά αυτή η βιομηχανία της ολοένα και έφθινε πλέον…


Αλλά η Μασσαλία ποτέ δεν έχασε την πνευματικότητά της. Την αποκαλούσαν «Ελληνικό Πανεπιστήμιο στην Δύση», «Πόλη Διανοουμένων και Πολιτισμού», κλπ. η οποία «φιλέλληνας κατασκεύαζε τους Γαλάτες» και τα συμβόλαιά της συνέχιζαν να γράφονται στα ελληνικά… Είχε πείσει δε τους πιο διάσημους Ρωμαίους να μην αποδημούν στην πόλη των Αθηνών, αλλά να φοιτούν φιλοσοφία σε αυτήν… Η Μασσαλία ήταν «απαραίτητος προορισμός» για έναν νεαρό Ρωμαίο της εποχής! Πολλοί επιφανείς Ρωμαίοι εδιδάχθησαν την αρχαία ελληνική φιλοσοφία στην Μασσαλία. 

Όπως λ.χ. ο Γνάιος Ιούλιος Αγρικόλας (40;–93 μ.X.), ο περίφημος Ρωμαίος στρατηγός, γνωστός για τις κατακτήσεις του στην Βρετανία, πενθερός του ιστοριογράφου Τάκιτου. Ανετράφη από την μητέρα του, Ιουλία Πόρκιλα, στην Μασσαλία, όπου και εμυήθη στην ελληνική φιλοσοφία.

Και οι Γαλάτες για τον ίδιο σκοπό, εσπούδαζαν φιλοσοφία, ελληνικά γράμματα και επιστήμες (ιδία Ιατρική) στην Μασσαλία. Και όχι μόνον με ίδιες δαπάνες, αλλά δαπάναις των δήμων τους (με δημόσιες υποτροφίες δηλαδή)!


Την εποχή αυτή, η πόλη είχε διαιρεθεί σε δυο τμήματα:

Την Άνω Πόλη, όπου παρέμενε η ρωμαϊκή φρουρά, και ήταν η στρατιωτική πόλη, και

Την Κάτω Πόλη, που ήταν καθαρά ελληνική.


Σήμερα, στο Δημαρχιακό Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλεως, που στεγάζεται στον πύργο Μπόρελυ (1766-1778) εκτίθενται πλούσιες σειρές από αρχαία ελληνικά έργα (γλυπτά, κ.ά.), από αιγυπτιακά, από ανατολικά, από επιγραφές, από χριστιανικές σαρκοφάγους, κ.ά.



ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Α:
[1] βλ. σχ. «Ο υπέρ πολέμου λόγος του Αρχιδάμου υιού του βασιλιά της Σπάρτης Αγησιλάου Β' ως το έσχατο καταφύγιο των ελευθέρων ανθρώπων».
[2] Επί του ορθοβράχου αυτού εκτίσθη πολύ αργότερα (1853-1864) ο ΙΝ της Επισκοπούσης Παναγιάς - Notre Dame de la Garde. Με κωδωνοστάσιο ύψους 45 μ. Επί της κορυφής του κείται επιχρυσωμένο άγαλμα της Παναγίας, ύψους 9 μ.
[3] Το ίδιο ίσχυε και στην Κέρκυρα και τις Συρακούσες. Ο Θεόφραστος και ο Πλίνιος, καθώς καί πολλές αραβικές επιγραφές, παρουσιάζουν τον θεό Ήλιο ως γυναίκα - βλ. σχ. S. Pauly-Wissana «Actikel Saba», S1307.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Β: [1] Είχε προηγηθεί ο «Περίπλους» του Μαρκιανού (410 π.Χ.) όπου επίσης μνημονεύονται δύο νησιά, η Αλβιών και η Ιουερνία, με την πρώτη να περιγράφεται ως το μεγαλύτερο. Η Αλβιώνα ετυμολογείται από την αρχαία ελληνική ρίζα -αλ (> άλφιτα, άλευρα, κλπ. που δίνει λέξεις σχετικές με το λευκό χρώμα > λατινικό albus = λευκός > Άλπεις > ρίζα –αρ > άργυρος, Αργεντινή, κλπ.) εκ της λευκότητος των κρητιδικής συστάσεως ακτών του Ντόβερ. Κατά τον ίδιο τρόπο ονοματοδοτήθηκε η Λευκάς, κ.ά. Μυθολογικώς, ο Αλβίων ήταν υιός του Ποσειδώνος, που θέλησε να αναμετρηθεί με τον Ηρακλή στην Λιγύα της Γαλατίας, με την βοήθεια του αδελφού του Δέρκυνου. Ο Ηρακλής όμως τους σκότωσε και τους δύο με πέτρες, μύθος που σηματοδοτεί την επικράτεια των Ελλήνων σε κάποιο πόλεμο ενάντια των εντοπίων.    ▪    [2] Πληροφορίες για τα αρχαία πλοία της περιοχής έχουμε και από το ναυάγιο που βρέθηκε το 1967, σε βάθος 21 μ. στ’ ανοικτά του μικρού λιμανιού της πόλης Μαντράγκ, κοντά στην Τουλώνη.    ▪    [3] κατά τον Γάλλο αρχαιολόγο Lallemand.    ▪    [4] βλ. σχ. Βάλ. Μάξιμο (27 μ.Χ.). Έθιμο ανάλογο με το «Κείων νόμιμον» της Κέας, όπου φύεται άφθονο και καλής ποιότητας κώνειο (βλ. σχ. Θεόφρ.). Στο κυκλαδονήσι αυτό οι γέροι (άνω των 60 ετών) αυτοκτονούσαν υποχρεωτικά πίνοντας κώνειο βάσει νόμου (βλ. σχ. Ηρακλείδης Ποντικός). Παρόμοια έθιμα «ευθανασίας» γερόντων υπήρχαν στην Σαρδηνία, στην Κασπία (βλ. σχ. Στράβ.), κ.α. Υπήρχαν και πιο… βάρβαρα έθιμα. Οι Μασσαγέται Σκύθες (πρόγονοι των Τούρκων Μογγόλων), λ.χ., όχι μόνον θυσίαζαν τους γέροντες, αλλά μετά τους έτρωγαν κιόλας!..    ▪    [5] ή Αθηνόπολις: Αρχαία πόλη της Γαλατίας, που εκτίσθη από Μασσαλιώτες, ανάμεσα στην Αντίπολη και στο Τελωνείο.    ▪    [6] Αποικία στην Κορσική, που ιδρύθηκε το 565 π.Χ.    ▪    [7] Αποικία που ιδρύθηκε το 325/4 π.Χ. στην ΝΑ. Ιβηρία. Νυν Αλικάντε,    ▪    [8] Αποικία που ιδρύθηκε εις ανάμνησιν της νίκης της Μασσαλίας κατά των Λιγύρων, 300 π.Χ. Νυν Nice.    ▪    [9] Αποικία στην χώρα του Ροδανού. Δεν υπάρχει πλέον

Ψάξε στην Εφημερίδα efhmeris.blogspot.com

wibiya widget

There was an error in this gadget